Տղան մի օր զայրանում է իր ծերացած հոր վրա, առնում նրան իր ուսին, տանում է անտառ, մի տեղ է գցում, և տուն վերադառնում։
Տարիներ կանցնի, ամուսնանում է, որդի է ունենում, խնամում է մեծացնում նրան։ Սակայն այս տղան հոր պես երախտամոռ է լինում։
Օրերից մի օր, երբ սիտը նեղ է լինում, հորը առնում է ուսին և սար բարձրանում։
—Տղաս այստեղ թող ինձ ու ետ գնա — ասում է հայրը
—Իսկ ինչո՞ւ ճիշդ այստեղ, — հարցնում է տղան։
—Ես հորս մինչև այս ծառն եմ բերել, — պատասխանում է հայրը հոգոց հանելով։

Առակի ասելիքն այն է, որ կյանքում ամեն ինչ փոխադարձ է, մի բան անելուց հիշի, որ դա ետ է գալիու, լավություն անես լավություն կստանաս, վատություն անես վատություն կստանաս։

Տղան մի օր զայրանում է իր ծերացած հոր վրա, առնում նրան իր ուսին, տանում է անտառ, մի տեղ է գցում, և տուն վերադառնում։
Տարիներ կանցնի, ամուսնանում է, որդի է ունենում, խնամում է մեծացնում նրան։ Սակայն այս տղան հոր պես երախտամոռ է լինում։
Օրերից մի օր, երբ սիտը նեղ է լինում, հորը առնում է ուսին և սար բարձրանում։
—Տղաս այստեղ թող ինձ ու ետ գնա — ասում է հայրը
—Իսկ ինչո՞ւ ճիշդ այստեղ, — հարցնում է տղան։
—Ես հորս մինչև այս ծառն եմ բերել, — պատասխանում է հայրը հոգոց հանելով։

Առակի ասելիքն այն է, որ կյանքում ամեն ինչ փոխադարձ է, մի բան անելուց հիշի, որ դա ետ է գալիու, լավություն անես լավություն կստանաս, վատություն անես վատություն կստանաս։

Նոյեմբերի 28

Տեքստ

Ազնվության, անկեղծության մասին աշխարհում ասված ու գրված խոսքերից հսկա լեռ է գոյացել, այնինչ դրանից, ցավոք, նրանք քիչ են շահել: Սակայն երբևէ չեն ընկրկել. շրջելով երկրով մեկ՝ անխոնջ շարունակում են իրենց առաքելությունը՝ հուսալով, որ մարդիկ, բանալով հոգու փակ դռները, ներս կառնեն իրենց: Ավա՜ղ, այդպես չէ: Իսկ գիտե՞ք՝ ինչու. մարդը վախենում է, որ անաչառ լինելու դեպքում կարող է զրկվել ունեցվածքից: Եվ քանի որ շատերի համար որկորը հագեցնելու անբավ նկրտումը վեր է ամեն ինչից, անսքող անտարբերությամբ աչք են փակում զազրելի արարքների վրա՝ հանդուրժելով անգամ անհանդուրժելին: Այդուհանդերձ պատեհապաշտ փարիսեցիներն առիթը բաց չեն թողնում, որ գործի դնեն արդարությունը՝ որպես դիմակ՝ դատապարտելու, այպանելու նույնիսկ անմեղսունակներին: Մինչդեռ ազնվությունն ու շիտակությունը բոլոր առաքինությունների հիմքն են: Դրանք հզոր ուժ են, և խարդախներն իզուր են արհամարհում նրանց: Ազնիվ, անկեղծ հոգին անձեռակերտ տաճար է, որտեղ ղողանջում է անկապտելի ճշմարտության ձայնը: Անկեղծությունը անխառն, անսեթևեթ ադամորդուն ավելի բարձր ու արժանավոր է դարձնում մարդկանց աչքում, քան քանքարավոր հացկատակը: Ով սովորաբար անկեղծ չէ ուրիշների հետ,…. Մեծագույն վիրավորանքը, որ կարելի է հասցնել ազնիվ մարդուն….

1. Շարունակի՛ր անավարտ մտքերը:
   
   Ով սովորաբար անկեղծ չէ ուրիշների հետ, ի վերջո դադարում է անկեղծ լինել ինքն իր հետ։
   
   Մեծագույն վիրավորանքը, որ կարելի է հասցնել ազնիվ մարդուն, դա ճշմարտությունը խեղելն է։
   
   
2. Մեկնաբանի՛ր «Ազնվության, անկեղծության մասին աշխարհում ասված ու գրված խոսքերից հսկա լեռ է գոյացել, այնինչ դրանից, ցավոք, նրանք քիչ են շահել» և «Անկեղծությունը անխառն, անսեթևեթ ադամորդուն ավելի բարձր ու արժանավոր է դարձնում մարդկանց աչքում, քան քանքարավոր հացկատակը» նախադասությունները:
   
   

Մարդիկ սովոր են մեծ-մեծ խոսել, տարածել գաղափարներ, ամբողջ աշխարհին ցույց տալ իրենց բարոյականության բարձր մակարդակը, սակայն իրականում դա այդքան էլ այդպես չէ։ Երբ գալիս է պահը, այդ խոսքերը կորչում են, անհետանում, և այդ ամենից ոչ ոք ոչինչ չի հասկանում։

 3.Գրի՛ր որկոր, նկրտում, պատեհապաշտ, փարիսեցի, այպանել , անձեռակերտ, անկապտելի, անխառն, քանքարավոր, հացկատակ բառերի՝ տեքստում գործածված իմաստին համապատասխանող հոմանիշը կամ բացատրի՛ր բառակապակցությամբ:

որկոր-կերակրափող, բուկ, կոկորդ, փող

նկրտում-փույթ, ջանք, ձգտում, փափագ

պատեհապաշտ-դիրքի՝ պաշտոնի հասնելու համար գործի շահերը՝ հասարակական կողմը անտեսող և հարմարվողականությամբ առաջնորդվող մարդ, կարիերիստ

փարիսեցի-կեղծավոր, երկերեսանի, քծնող

այպանել-ծաղրել, նախատել

անձեռակերտ-ոչ ձեռքի գործ, ոչ արհեստական, բնական, նաև՝ սքանչելի, հրաշակերտ

անկապտելի-անկողոպտելի, անձեռնմխելի, անկողոպուտ, անբռնաբարելի

անխառն-զուտ, մաքուր, անապակ, անարատ, անաղարտ, անխառնուրդ, անխառնելի, անշփոթ, ամպակ

քանքարավոր-տաղանդավոր, շնորհալի, մեծատաղանդ, մեծաշնորհ, մեծաձիրք

հացկատակ-հացի համար շողոքորթող, ուրիշների տանը փորը կշատցնող, պնակալեզ

 4. Դուրս գրի՛ր տեքստում գործածված անկանոն և պակասավոր բայերը:

5. Նշի՛ր՝ տեքստում թավ գրված բառերը որ խոսքի մասերի արժեքներով են գործածված: Ուրիշ ի՞նչ խոսքիմաստային պատկանելություն ունեն:

սակայն-շաղկապ

մեկ-թվական

անգամ-սաստկական վերաբերական

այդուհանդերձ-մակբայ

 6. Գրի՛ր Այդուհանդերձ պատեհապաշտ փարիսեցիներն առիթը բաց չեն թողնում, որ գործի դնեն արդարությունը՝ որպես դիմակ՝ դատապարտելու, այպանելու նույնիսկ անմեղսունակներին նախադասության շարահյուսական հոմանիշը՝ նշելով ստորադաս նախադասության և դերբայական դարձվածի բնույթը:

 7. Կազմի՛ր 4 նախադասություն ծառանալ բառի բազմիմաստություններով:

Երիտասարդի առջև ծառացել էր շատ բարդ ընտրություն։ առաջանալ

Ռամիկ սերունդները ծառայանում էին իրենց տիրոջ դեմ։ ըմբոստանալ

Մայրը ծառացավ, և բղավեց որդու վրա։ պոռթկալ

Բույսը ծառանում էր, փորձելով զգալ քամու ուժգնությունը։ բարձրանալ

8. Կազմի՛ր մեկական բառ առ-, ամենա-, հակ-, վեր-, տար-, հար-, փոխ-, բաց-, շար-, ստոր- նախածանցներով և դրանց համանուն արմատներով:

առէջ-էջանշան
ամենալավ-լավագույն
հակակոռուպցիոն-կոռուպացիա
վերադաս-դասասենյակ
տարաբախտ-բախտավոր
հարաբերել-լրաբեր
փոխակերպել-կերպարանփոխված
բացատրագիր-գրագիր

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ՎԱՐԺՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

1. Ո՞վ և ե՞րբ է առաջարկել ցայսօր օգտագործվող քիմիական նշանները:
   Յենս Յակոբ Բերցելիուսը
2. Ի՞նչ սկզբունքով են կազմվում քիմիական տարրերի նշանները: Բերեք օրինակներ:
   Քիմիական տարրերի նշանները լինում են մեկ կամ երկու տառից, վերցված են լատիներեն կամ պատմական անվանումներից, և առաջին տառը միշտ մեծատառ է։
3. Ի՞նչ ծագում ունեն քիմիական տարրերի անունները: Առաջարկե՛ք օրինակներ:
   Քիմիական տարրերի անունները հիմնականում առաջացել են հետևյալ աղբյուրներից՝ հին լեզուներ, գիտնականներ, տարրի հատկություններ։
   
4. Քիմիական տարրի ո՞ր բնութագրերն է արտահայտում քիմիական նշանը:
   Քիմիական նշանը ցույց է տալիս տարրի ինքնությունը, բայց չի արտահայտում ատոմային զանգվածը կամ հատկությունները։
5. Լրացրե՛ք բաց թողած բառերը: N քիմիական նշանը նշանակում է, որ դա ազոտի ատոմ է:
   
6. Գրե՛ք այն տարրերի հայերեն անվանումները և քիմի ական նշանները, որոնք արտասանվում են՝ ցե, էն, էս, պէ, կուպրում, ֆեռում, արգենտում:
   ցե → C → Ածխածին (Carbon
   էն → N → Ազոտ (Nitrogen)
   էս → S → Ծծումբ (Sulfur)
   պէ → P → Ֆոսֆոր (Phosphorus)
   կուպրում → Cu → Պղինձ (Cuprum)
   ֆեռում → Fe → Երկաթ (Ferrum)
   արգենտում → Ag → Արծաթ (Argentum)
   

Նոյեմբերի 27․ հայոց լ․

 1․ Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայե՛ր կազմիր:

Ա. Ծաղիկ-ծաղկել, քար-քարանալ, անուն-անվանել, քարոզ-քարոզել ձև-ձևավորել:

Բ. Մեծ-մեծանալ, բարձր-բարձրանալ, կարմիր-կարմրել, տափակ-տափականալ, սուր-սրել:

Գ. Ոչինչ-ոչնչանալ, բոլոր-բոլորել, նույն-նմանվել, ամբողջ-ամբողջանալ:

Դ. Կրկին-կրկնել, արագ-արագանալ, դանդաղ-դանդաղել, հաճախ-հաճախել:

Ե. Վա՜յ-վայել,  մկըկը-մկըկալ, տը՜զզ-տզզալ, թրը՛խկ-թրխկալ:

2․Տրված Ա խմբի բայերից նորե՛րն ստացիր` դրանք միացնելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:


Վերանայել, վերակառուցել, արտագրել, հակաճառել, անդրադառնալ, ստորագրել, մակագրել, վերադառնալ:

10.Բացատրիր բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել, պարզ բայեր են։
Բ.Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել, Ածանցով կազմված բայեր են։
Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ, Բառակապակցությամբ կազմված բայեր են

11.Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր։

Տես — տեսնել
Բարձր — բարձրանալ
Ընկեր — ընկերանալ
Թանձր — թանձրանալ
Խոր — խրվել
Վախ — վախենալ
Կամ — կամենալ
Մոտ — մոտենալ
Հաս — հասնել
Անց — անցնել
Հագ — հագնել
Թիռ — թռնել
Սառ — սառել
Կիպ — կպնել

Նոյեմբերի 26 գրակ․

Քո կյանքի ժամերը: Վիլյամ Սարոյան

Կարդացե՛ք ստեղծագործությունը և  կատարե՛ք աև բ  առաջադրանքները.

ա) Քննարկե՛ք հետևյալ մտքերը.

• Հիշի՛ր, որամեն մարդ քո նմանակն է: Ամեն մեկի մեղքը նաև քո մեղքն է, և բոլոր անմեղներն իրենց անմեղությունը կիսում են քեզ հետ:
  Համաձայն չեմ այս մտքի հետ,քանի որ ամեն մարդ ինքն է պատասխանատու իր արածների համար։
  
• Ամենուրեքփնտրիր բարի՛ն ու հենց հայտնաբերես, հանի՛ր լույս աշխարհ իր թաքստոցից, թող բարությունը լինի անկաշկանդ ու չամաչի ինքն իրենից:
  Իսկապես համամիտ եմ,այո ,ամեն բանի մեջ լավը կարելի է գտնել։
• Արհամարհի՛րչարիքն ու անազնվությունը, բայց ոչ չար ու անազնիվ մարդկանց. հասկացի՛ր սա:
  Երբեմն ստացվում է,երբեմն ՝ ոչ։

բ) Ընտրե՛ք այլ երկու միտք և քննարկե՛ք:

 Կյանքիդ ժամերն ապրիր այնպե՛ս, որ այդ քաղցր ժամերին ո՛չ քեզ, ո՛չ էլ կողքիդ ապրողներին չդիպչեն ապականությունն ու մահը: Ամենուրեք փնտրիր բարի՛ն ու հենց հայտնաբերես, հանի՛ր լույս աշխարհ իր թաքստոցից, թող բարությունը լինի անկաշկանդ ու չամաչի ինքն իրենից:
Աչքի լույսի պես պահի՛ր, փայփայի՛ր մարդկայնության ամենաչնչին նշույլներն անգամ, քանի որ դա է ընդդիմանում մահվանը, թեև այն
անցավոր է:
Ամեն ինչի մեջ գտի՛ր լուսավորը, գտի՛ր այն, ինչ չի կարող արատավորվել: Եթե մեկնումեկի սրտում առաքինությունը պահ է մտել ահով ու կսկիծով` արար աշխարհի ծաղր ու ծանակից մազապուրծ եղած, քաջալերի՛ր նրան:
Մի՛ խաբվիր արտաքին տպավորությամբ, որովհետև դա վայել չէ պայծառատես աչք ու բարի սիրտ ունեցողին: Ոչ մեկին մի՛ ենթարկվիր, բայց և ոչ մեկին էլ քեզ մի՛ ենթարկիր: Հիշի՛ր, որ ամեն մարդ քո նմանակն է: Ամեն մեկի մեղքը նաև քո մեղքն է, և բոլոր անմեղներն իրենց անմեղությունը կիսում են քեզ հետ:
Արհամարհի՛ր չարիքն ու անազնվությունը, բայց ոչ չար ու անազնիվ մարդկանց. հասկացի՛ր սա: Մի՛ ամաչիր բարի ու քնքուշ լինելուց…
Կյանքիդ ժամերն ապրիր այնպե՛ս, որ քեզ բաժին ընկած ժամերին չավելացնես աշխարհի վիշտն ու տառապանքը, այլ ժպիտով ընդունես նրա անսահման լույսն ու խորհուրդը:

**********************

 Կյանքիդ ժամերն ապրիր այնպե՛ս, որ այդ քաղցր ժամերին ո՛չ քեզ, ո՛չ էլ կողքիդ ապրողներին չդիպչեն ապականությունն ու մահը:
Շատ խորը մտքեր են,իսկապես պետք է այսպես ապրել։

Կյանքիդ ժամերն ապրիր այնպե՛ս, որ քեզ բաժին ընկած ժամերին չավելացնես աշխարհի վիշտն ու տառապանքը, այլ ժպիտով ընդունես նրա անսահման լույսն ու խորհուրդը:
Սա նշանակում է,որ քո խնդիրներով չանհանգստացնես քո շրջապատը։