Уроки 7 класса 26-30 января

3.Вставьте вместо точек подходящие по смыслу слова.

Арам Хачатурян родился в 1903 году. 2. Первыми впечатлениями его детства
стали народные песни . 3. Родители не поддерживали увлечение сына. 4. В Москве он учился в Музыкальное
училище. 5. «Танец с саблями» Хачатурян написал всего за сутки. 6. Огромной популярностью 
пользуется и балет «Спартак».
Слова для справок: увлечение, родился, сочинил, народные песни,
поступил, популярностью.

5. Вместо точек допишите окончания.

Художник показал свою новую картину. 2. На концерте мы исполняли русские
песни. 3. Моя сестра надела свое лучшее платье. 4. На выставке все увидели
наши новые работы. 5. На праздник мы пригласили наших известных артистов. 6. В
театре я встретил моих старых друзей. 7. Мы любим смотреть старые фильмы. 8. Он
показал нам интересную коллекцию марок. 9. Девочка напевала польскую
песенку.

Պատմութուն Հունվարի 26-31

Առաջադրանք 1

Արտաշեսյան Հայաստանի կազմավորումը. Արտաշես I

Աշխատանք սկզբնաղբյուրների հետ
1 | Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ նմանություններ և տարբերություններ կան Պլուտարքոսից և Մովսես Խորենացուց մեջբերված տեքստերի միջև։
Երկու տեքստի մեջ էլ քաղաքի անունը դրել են Արտաշեսի շնորհիվ: Երկու տեքստի մեջ էլ Արտաշեսը հիմնում է քաղաքը և երկուսնել քաղաքը հիմնել են հարմարավետ և գեղեցիկ վայրում: Պլուտարքոսի տեքստում նշվում է Հաննիբալը, իսկ Մովսեսի տեքստում Հաննիբալի մասին չի խոսվում:
2 | Համեմատի՛ր։ Ի՞նչ ես կարծում, ինչո՞ւ է սկզբնաղբյուրներից առաջինում
շեշտվում Հաննիբալի դերը Արտաշատ մայրաքաղաքի հիմնադրման գործում, մինչդեռ երկրորդում նրա մասին ոչ մի խոսք չկա։
Իմ կարծիքով Մովսեսը ուզում էր շեշտել Արտաշեսի ձերքբերումները և հզորությունը և Հաննիբալին մեջ դնելու պատճառ չեր տեսել:
3 | Մեկնաբանի՛ր։ Ինչո՞վ կբացատրես այն, որ նոր մայրաքաղաք հիմնադրելուց
հետո Արտաշես արքան Բագարանից, Արմավիրից և Երվանդաշատից այստեղ է բերում աստվածների և հայրենական կուռքերի արձանները, հրեա գերիներին և անհրաժեշտ այլ բաներ։ Փաստարկի՛ր և հիմնավորի՛ր պատասխանդ դասանյութի օգնությամբ։
Արտաշեսը բոլոր կարևոր արձաններն Արտաշատ բերեց, որպեսզի նոր մայրաքաղաքը դառնար հզոր, բնակեցված և բազմամարդ:

Ա1 | Հասկացություններ և անուններ
Բնութագրի՛ր:

  • Երկիշխանություն — Երբ որ երկու մարդ են իշխում
  • Ստրատեգոս — Առաջնորդ
  • Արտաշես I — Մեծ Հայքի արքան
  • Զարեհ — Ծոփքի ղեկավար/թագավոր
  • Մագնեսիա — Հունաստանում տեղ
  • Անտիոքոս III — Սելևկյան արքա
  • Հաննիբալ — Կարթագենի զորավար

Ա2 | Հիմնական գաղափարներ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս հաջողվեց Անտիոքոսի հայ զորավարներ Արտաշեսին ու Զարեհին
տապալել Երվանդականների թագավորությունը և ճանաչվել Մեծ Հայքի և Ծոփքի արքաներ:
Անտիոքոս III-ը օգտվեց Երվանդի թագավորության թույլություններից և Արտաշեսն ու Զարեհը, օգնեցին հաղթել Երվանդ IV-ին, ու այդպես Արտաշեսը դարձավ Մեծ Հայքի, իսկ Զարեհը՝ Ծոփքի արքա։

բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞վ կբացատրես այն, որ Արտաշես I արքայի ջանքերով միավորված հողերում
բոլորը միալեզու էին:
Նա հետ էր նվաճել բոլոր հայ տարածքները և մեկ պետություն միավորեց:

գ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ վերափոխություններ կատարեց Արտաշես I արքան իր թագավորության դիրքն ու վարկանիշը բարձրացնելու համար։
Բանակը բաժանվեց չորս զորավարությունների, թագավորությունը բաժանվեց 120 գավառների, Հունարենը փոխարինվեց արաբերենով, Հողերը վերաբաշխվեցին, տեղադրվեցին սահմանաքարեր գյուղերի ու ագարակների միջև։

Ա3 | Քննադատական մտածողություն
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ինչպե՞ս էին ազդում Արտաշես I արքայի վերափոխությունները
Հայաստանի արտաքին քաղաքականության վրա։
Արտաշեսը կառուցեց նաև այլ քաղաքներ, որոնք ամրապնդեցին Հայաստանի տնտեսական, մշակութային և քաղաքական կյանքը։

2. Ընդհանրացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս էր Արտաշես I արքան փորձում խուսափել Սելևկյան ազդեցությունից.
փաստարկի՛ր և հիմնավորի՛ր պատասխանդ:
Հունարենը փոխարինվեց արաբերենով, որպեսզի դիմադրեն Սելևկյան ազդեցությանը։

3. Գնահատի՛ր։ Նշի՛ր և հիմնավորի՛ր, թե ինչից ենք իմանում, որ Արտաշես I արքայի կառավարմամբ Մեծ Հայքը դարձավ տարածաշրջանի ուժեղ և ազդեցիկ պետություններից մեկը։

Երկրաչափություն 30.01.26

1. Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը, եթե AB = 10սմ, BC = 5սմ, AC = 13սմ։

28 սմ

2.Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 50 դմ է։ Հիմքը 10 դմ է։ Գտե՛ք եռանկյան սրունքի երկարությունը։

20 դմ

3.Գտեք АBC անկյունը, եթե BD ճառագայթը այդ անկյան կիսորդն է և <АBD=48 աստիճան։

<ABC = 2 × 48 = 96

4.Երկու կից անկյուններից մեկը մեծ մյուսից 40 աստիճանով։ Գտեք յուրաքանչյուր անկյան աստիճանային չափը։

70 և 110

5.Կից անկյուններից մեկը 5 անգամ մեծ է մյուսից։ Գտիր առաջացած անկյունները։

30 և 150

6.Գտեք եռանկյան կողմերը, եթե հարաբերում են ինչպես 3:4:5, իսկ եռանկյան պարագիծը 120սմ  է:

30 սմ, 40 սմ, 50 սմ

7.ABC  և MNK եռանկյունները հավասար են։ ABC եռանկյան պարագիծը  65սմ է։  Ինչի՞ է հավասար MNK եռանկյան պարագիծը։

65 սմ

8. Հավասարասրուն եռանկյան հիմքն ու սրունքը միասին ունեն 30 մ երկարություն։ Սրունքը հիմքից երկու անգամ մեծ է։ Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը։

P = 10 + 20 + 20 = 50 մ

Հայոց լեզու

1. Կետերի փոխարեն լրացնել համապատասխան տառը:
Յուրօ րինակ    գեղեցկություն  ունի  Հայաստանի  աշունը։ Բնությունը զարմանալիո րեն հիացնում է իր  նախ շազարդ  հագուստով։ Ծառերի  վրա ո սկու պես   բոցկլտում  են  գույն.գույն  տերևները։ Երգեցիկ  թռչունները  թռնում  են։  Նրանք   շուտով  ճամփորդելու  են դեպի  հարավ ։ Շնորհիվ երկնքում  կախված  ոսկեզօծ  գնդիՙ   շուրջբոլորը շողարձակում է։
Անձրևաբեր ամպերը սահում են երկնքում։ Նրանք մերթընդմերթ փաթաթվում են արևին և կորցնում կեսօրվա պայծառությունը։ Մեղմօրոր քամին քնքշաբար խաղում է աշնանային գունագեղ ծաղիկների հետ։ Նրանք հանդարտորեն նազում են ու հասկանում, որ արդեն հրաժեշտ են տալու մայր արևին։ Աշնան թախիծի մեջ թաքնվել է բնության հմայքը։

2. Բառաշարքում գտնել վերջածանցավոր բառերը, ընդգծել ածանցները և յուրաքանչյուր վերջածանցով կազմել երկուական նոր բառ:
Վայրենի, խոսուն, մրգատու, մականուն, նեղացկոտ, լացկան, առհավետ, ազդակ, զորեղ, ոսկեգույն, առավելագույն, բանակ, խոսք, միածին, ելույթ, սահնակ, միաբան, ձգան, տիրացու:

3. Տրված գոյականները ածանցների օգնությամբ դարձրու ածականներ:
Սիրտ, լույս, սեր, տուն, ցավ, ձև, շող, հույզ, վաստակ, հրապույր, ժպիտ, գույն:
Օրինակ՝ սիրտ-սրտային, սրտոտ, անսիրտ

լուսային, սիրային, անտուն, ցավալի ձևակա, շողուն, հուզական, փաստակավոր հրապուրչ

4. Առաջին շարքի ածականների հականիշները գտիր երկրորդ շարքում:
ա. անարի, խիտ, յուրային, զուլալ, շնորհալի, ցնծուն, միամիտ
բ.  օտար, նոսր, քաջարի, անտաղանդ, խորամանկ, պղտոր, թախծոտ:

անարի-քաջարի, խիտ-նոսր, յուրային-օտար , զուլալ-պղտոր, շնորհալի-անտաղանդ, ցնծուն-թախծոտ, միամիտ-խորամանկ

5.Բառախմբում առանձնացրու հոմանիշ ածականների 5 ե ռյակ:

Նենգամիտ, աժդահա, ցասկոտ ամբարտավան, հզոր, բարկացկոտ, գոռոզամիտ, վիթխարի, զորեղ, չարամիտ, զայրացկոտ, խարդախ, ինքնահավան, հուժկու, հսկա:

Նենգամիտ-չարամիտ-խարդախ
աժդահա-հսկա-վիթխարի
ցասկոտ -զայրացկոտ-բարկացկոտ
ամբարտավան-գոռոզամիտ-ինքնահավան
հզոր-զորեղ-հսկա



6. Վար, բադ, բունծածկբանկ, սար, կարգմարգմատկաթ բառերում նույն տեղում ավելացնելով մեկ տառ կազմիր նոր բառեր:

վարդ,բարդ,բույն,ծածուկ,սայր, բանուկ,կարագ,մարագ,մարտ, կարթ։

7. Բառաշարքում առանձնացրու  հոգնակի թվով դրված գոյականները և նշիր հոգնակիի վերջավորությունները:  
Հայրենասեր, պատվեր, հայեր, լապտեր, եթեր, սարեր, ստվեր, նվեր, լվեր, արկղեր, լրաբեր, կայքեր, պատկեր, ստեր, երկնաքեր, խոսքեր, դարեր, մտքեր

8. Բառաշարքում գտիր իրար համարժեք զույգերը: 
Բուլկի, պոնչիկ, կողիկ, մարկետ, հացիկ, բազար, աղցան, բագաժ, շուկա, փքաբլիթ, խանութ, սալաթ, կոտլետ, ուղեբեռ:

բուլկի-հացիկ
պոնչիկ-փքաբլիթ
Մարկետ-խանութ-շուկա
կոտլետ-կողիկ
ուղեբեռ-բագաժ
աղցան-սալաթ

9. Տրված ածականներն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Դժբախտ, հին, փնթփնթան, հնամենի, անկայուն, տոկուն, երերուն, թշվառ, դիմացկուն, հնօրյա, դժգոհ, անբախտ, պինդ, հինավուրց, չարաբախտ, ամուր, վաղեմի, անհաստատ, խախուտ, դժկամ, ապերջանիկ, տարաբախտ, դողդոջուն:

դժբախտ-փնթփնթան-ապերջանիկ-չարաբախտ-թշվառ-տարաախտ-տարաբախտ
հին-հինավուրց-վաղեմի-հնօրյա-հնամենի
տոկուն-երերուն
պինդ-ամուր
անհաստատ-խախուտ

10. Տրված բայերն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Շրջել, խորհրդածել, կողոպտել, խենթանալ, արտասվել, մտածել, գողանալ, ցնորվել, մտորել, շրջագայել, հափշտակել, մտմտալ, թալանել, խելագարվել, խորհել, հեկեկալ, ցնդել, հեծկլտալ, ողբալ, հիմարանալ, գռփել, թափառել, լալ, գժվել, պտտել:

Շրջել-պտտել-շրջագայել
Կողոպտել-գողանալ-գռփել-թալանել
Խորհրդածել-մտածել-մտմտալ-խորհել
ցնորել-գժվել-հիմարանալ-ցնդել-խելագարվել
լալ-արտասվել-հեծկլտալ-հեկեկալ

11. Խմբավորիր թվականները ըստ տեսակների` քանակական, դասական, բաշխական, կոտորակային:

Հինգ հարյուր, յոթանասուն, միլիոն, չորրորդ, ութ, հինգ-հինգ, երկրորդ, իննսունմեկերորդ, երեք, վաթսուն-վաթսուն, երկու հազար երեք հարյուր իննսունվեց, իններորդ, երկու հինգերորդ, հարյուրական, ութսուներեքերորդ, հազար հարյուր տասնվեց, մեկական, մեկ քառորդ, քսանյոթերորդ, քառասուներորդ, ութսունինը, առաջին, հազարական, իննսուն:

Գրականության առաջադրանք 

Ստեփան Զորյան «Բարեկամներ»

Ստեփան Զորյան․   «Բարեկամներ» պատմվածքը

Առաջադրանքներ:

1.Քննարկիր  պատմվածքը:
2.Ինչու է վերնագրված  «Բարեկամներ»: Համոզի՞չ է վերնագիրը;
Վերնագրված է, քանի որ, եթե լիներ ուիրշ անծանոթ մարդ, ով ընդհամենը մի քանի օրով պետք է պահեր այդ կատվին, հնարավոր, որ եթե մի անգամ ել այդպես աներ կատուն, նա դուռը կբացեր և էլ ներս չեր թողի, իսկ բարեկամները իրար հանդեպ աըդպես բան երբեք չեն անի, եթե նրանք իսկական բարեկամներ են, եթե նույնիսկ դուրս թողեր, հետո անպայման ներս էր թողելու, ինպես և պատմվածում եղավ

3.Դո՛ւրս գրիր այն արտահայտությունները, որոնք քեզ կօգնեն նկարագրելու Պողոսին:

Նա հենց նոր դուրս եկավ հագուստեղենի խանութից, ուր գործակատար է երկար տարիներ ի վեր, և հիմա շտապում է տուն ընթրելու։

Ծեր Պողոսն այսպես է. նա միշտ տանն է ընթրում և միշտ շուտ է տուն դառնում։ Նա այն ամուրիներից չէ, որոնք սրճարանում մնում են մինչև գիշերվա 1-2-ը, սիրում են դերասանուհիներ, խոհարարուհիներ, պես-պես փողկապներ և մյատնի կանֆետ։ Ո՛չ… Պողոսն այդպիսի բան չգիտի, նա շատ համեստ է իր կենցաղավարության և ձգտումների մեջ, քնում է երեկոյան ժամը իննին, զարթնում է վեցին, երբ Թիֆլիսի գործարանների սուլիչը աշխատանքի է կոչում բանվորներին. խմում է թեյ, ճաշին ուտում է մի տեսակ կերակուր, իսկ երեկոյան ինչ կպատահի…

4.Բնութագրիր  Պողոսին՝ ուշադրություն դարձնելով սովորույթներին, բնավորությանը:

Նա շատ բարի կիրթ համեստ, բարի, սրտացավ մարդ էր, քչերը նրա նման կլինեն։


5.Ինքդ փորձիր վերնագրել պատմվածքը:

չարաճճին և բարին