Day: January 30, 2026

3.Вставьте вместо точек подходящие по смыслу слова.

Арам Хачатурян родился в 1903 году. 2. Первыми впечатлениями его детства
стали народные песни . 3. Родители не поддерживали увлечение сына. 4. В Москве он учился в Музыкальное
училище. 5. «Танец с саблями» Хачатурян написал всего за сутки. 6. Огромной популярностью 
пользуется и балет «Спартак».
Слова для справок: увлечение, родился, сочинил, народные песни,
поступил, популярностью.

5. Вместо точек допишите окончания.

Художник показал свою новую картину. 2. На концерте мы исполняли русские
песни. 3. Моя сестра надела свое лучшее платье. 4. На выставке все увидели
наши новые работы. 5. На праздник мы пригласили наших известных артистов. 6. В
театре я встретил моих старых друзей. 7. Мы любим смотреть старые фильмы. 8. Он
показал нам интересную коллекцию марок. 9. Девочка напевала польскую
песенку.

Առաջադրանք 1

Արտաշեսյան Հայաստանի կազմավորումը. Արտաշես I

Աշխատանք սկզբնաղբյուրների հետ
1 | Ներկայացրո՛ւ։ Ի՞նչ նմանություններ և տարբերություններ կան Պլուտարքոսից և Մովսես Խորենացուց մեջբերված տեքստերի միջև։
Երկու տեքստի մեջ էլ քաղաքի անունը դրել են Արտաշեսի շնորհիվ: Երկու տեքստի մեջ էլ Արտաշեսը հիմնում է քաղաքը և երկուսնել քաղաքը հիմնել են հարմարավետ և գեղեցիկ վայրում: Պլուտարքոսի տեքստում նշվում է Հաննիբալը, իսկ Մովսեսի տեքստում Հաննիբալի մասին չի խոսվում:
2 | Համեմատի՛ր։ Ի՞նչ ես կարծում, ինչո՞ւ է սկզբնաղբյուրներից առաջինում
շեշտվում Հաննիբալի դերը Արտաշատ մայրաքաղաքի հիմնադրման գործում, մինչդեռ երկրորդում նրա մասին ոչ մի խոսք չկա։
Իմ կարծիքով Մովսեսը ուզում էր շեշտել Արտաշեսի ձերքբերումները և հզորությունը և Հաննիբալին մեջ դնելու պատճառ չեր տեսել:
3 | Մեկնաբանի՛ր։ Ինչո՞վ կբացատրես այն, որ նոր մայրաքաղաք հիմնադրելուց
հետո Արտաշես արքան Բագարանից, Արմավիրից և Երվանդաշատից այստեղ է բերում աստվածների և հայրենական կուռքերի արձանները, հրեա գերիներին և անհրաժեշտ այլ բաներ։ Փաստարկի՛ր և հիմնավորի՛ր պատասխանդ դասանյութի օգնությամբ։
Արտաշեսը բոլոր կարևոր արձաններն Արտաշատ բերեց, որպեսզի նոր մայրաքաղաքը դառնար հզոր, բնակեցված և բազմամարդ:

Ա1 | Հասկացություններ և անուններ
Բնութագրի՛ր:

• Երկիշխանություն — Երբ որ երկու մարդ են իշխում
• Ստրատեգոս — Առաջնորդ
• Արտաշես I — Մեծ Հայքի արքան
• Զարեհ — Ծոփքի ղեկավար/թագավոր
• Մագնեսիա — Հունաստանում տեղ
• Անտիոքոս III — Սելևկյան արքա
• Հաննիբալ — Կարթագենի զորավար

Ա2 | Հիմնական գաղափարներ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս հաջողվեց Անտիոքոսի հայ զորավարներ Արտաշեսին ու Զարեհին
տապալել Երվանդականների թագավորությունը և ճանաչվել Մեծ Հայքի և Ծոփքի արքաներ:
Անտիոքոս III-ը օգտվեց Երվանդի թագավորության թույլություններից և Արտաշեսն ու Զարեհը, օգնեցին հաղթել Երվանդ IV-ին, ու այդպես Արտաշեսը դարձավ Մեծ Հայքի, իսկ Զարեհը՝ Ծոփքի արքա։

բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞վ կբացատրես այն, որ Արտաշես I արքայի ջանքերով միավորված հողերում
բոլորը միալեզու էին:
Նա հետ էր նվաճել բոլոր հայ տարածքները և մեկ պետություն միավորեց:

գ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ վերափոխություններ կատարեց Արտաշես I արքան իր թագավորության դիրքն ու վարկանիշը բարձրացնելու համար։
Բանակը բաժանվեց չորս զորավարությունների, թագավորությունը բաժանվեց 120 գավառների, Հունարենը փոխարինվեց արաբերենով, Հողերը վերաբաշխվեցին, տեղադրվեցին սահմանաքարեր գյուղերի ու ագարակների միջև։

Ա3 | Քննադատական մտածողություն
1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը: Ինչպե՞ս էին ազդում Արտաշես I արքայի վերափոխությունները
Հայաստանի արտաքին քաղաքականության վրա։
Արտաշեսը կառուցեց նաև այլ քաղաքներ, որոնք ամրապնդեցին Հայաստանի տնտեսական, մշակութային և քաղաքական կյանքը։

2. Ընդհանրացրո՛ւ։ Ինչպե՞ս էր Արտաշես I արքան փորձում խուսափել Սելևկյան ազդեցությունից.
փաստարկի՛ր և հիմնավորի՛ր պատասխանդ:
Հունարենը փոխարինվեց արաբերենով, որպեսզի դիմադրեն Սելևկյան ազդեցությանը։

3. Գնահատի՛ր։ Նշի՛ր և հիմնավորի՛ր, թե ինչից ենք իմանում, որ Արտաշես I արքայի կառավարմամբ Մեծ Հայքը դարձավ տարածաշրջանի ուժեղ և ազդեցիկ պետություններից մեկը։

1. Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը, եթե AB = 10սմ, BC = 5սմ, AC = 13սմ։

28 սմ

2.Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 50 դմ է։ Հիմքը 10 դմ է։ Գտե՛ք եռանկյան սրունքի երկարությունը։

20 դմ

3.Գտեք АBC անկյունը, եթե BD ճառագայթը այդ անկյան կիսորդն է և <АBD=48 աստիճան։

<ABC = 2 × 48 = 96

4.Երկու կից անկյուններից մեկը մեծ մյուսից 40 աստիճանով։ Գտեք յուրաքանչյուր անկյան աստիճանային չափը։

70 և 110

5.Կից անկյուններից մեկը 5 անգամ մեծ է մյուսից։ Գտիր առաջացած անկյունները։

30 և 150

6.Գտեք եռանկյան կողմերը, եթե հարաբերում են ինչպես 3:4:5, իսկ եռանկյան պարագիծը 120սմ  է:

30 սմ, 40 սմ, 50 սմ

7.ABC  և MNK եռանկյունները հավասար են։ ABC եռանկյան պարագիծը  65սմ է։  Ինչի՞ է հավասար MNK եռանկյան պարագիծը։

65 սմ

8. Հավասարասրուն եռանկյան հիմքն ու սրունքը միասին ունեն 30 մ երկարություն։ Սրունքը հիմքից երկու անգամ մեծ է։ Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը։

P = 10 + 20 + 20 = 50 մ