25.Գետնի վրայով լայնահուն ու հորդահոս գետեր, կարկաչուն ու արագավազ առվակներ են, հոսում, գետնի տակից սառնորակ ու զուլալ աղբյուրներ են բխում, և երբ նրանց ջրերը որևէ իջվածքում կուտակվում են. Լիճ է գոյանում: Իսկ որքա՞ն տարբեր լճեր կան: Երկրագնդի ամենախոր լճի՝ Բայկալի ափերը երիզող բարձր լեռներն ասես կապույտ մշուշի վրա են կախված: Ձգվում է մաքուր լիճը հարյուրավոր կիլոմետրեր, ու տեղացիները նրան ծով են անվանում: Բայկալը թափանցիկ ու անուշահամ ջուր ունի: Արևոտ ու հանդարտ եղանակին լճի հատակը տեղ-տեղ երևում է:
Մեր հանրապետությունը լեռնային գեղատեսիլ, լճերով հարուստ է: Դրանցից ամենամեծը Սևանա լիճն է, որտեղ իշխան ձուկն է բնակվում: Դիլիջանից քիչ հեռու մի սքանչելի լիճ կա: Նա այնքան վճիտ ջուր ունի, որ նրան Պարզ լիճ են կոչում:
26. Նախադասություններն ընդարձակի՛ր՝ ինչպիսի՞ կամ ո՞ր հարցերին պատասխանող բառեր կամ բառակապակցություններ ավելացնելով.
Օրինակ՝Կինը հարցրեց: — Երիտասարդ կինը հարցրեց: Կամ՝ Լայնեզր գլխարկով կինը հարցրեց:
Շունը մտավ: — Սպիտակ շունը մտավ բակ
Սիրտը քար է: — մարդու սիտրը քար է։
Հայրն ընկեր է: — հայրը տղայի ընկերն է
Երկիրը պտտվում է: — երկիրը պտտվում է իր առացքի շուրջը
27. Գործողություն ցույց տվող բառերը(բայերը) ո՞վ կամ ի՞նչ հարցին պատասխանող. աոարկա ցույց տվող բառե՛ր (գոյականներ) դարձրու:
Օրինակ՝ լուծել — լուծույթ.
սպասել- սպասավոր. սպասյակ. սպասուհի. սպասում:
Իշխել-իշխան
բժշկել — բժիշկ
բացել-բացվածք
ուսուցանել-թւսուցիչ
ճեղքել -ճեղք
պահել-պահարան
. հյուսել.—հույս
բանել.-բան
գրել,- գրիչ
գործել. — գործիչ
զգալ-զգայարան
հարցնել:-հարց
28. ա) Տրված հարցերին պատասխանի՛ր և առաջադրանքը կատարի՛ր:
Ո՞վ է ընկերդ (ընկերուհիդ):
Իմ ընկերն Ալբերտն է։
Մանրամասն նկարագրի’ր նրա արտաքինը (հասակը. կաոուցվածքը. դեմքը. հագնվելը և այլն):
Նա բարձրահասակ է,գեղեցիկ,հագնվում է շատ ճաշակով։
Նրա բնավորության մասի՛ն պատմիր:
Նա շատ հավատարիմ է։
Պատմի՛ր՝ նա ի՞նչ է սիրում և ինչ չի սիրում:
Ալբերտ շատ է սիրում խաղալ համակարգչային խաղեր,չի սիրում ,երբ իրեն ստում են։
Նրա մեջ կա՞ բան. որ չես հավանում. կուզե՞ս. որ փոխվի: Գրի՛ր՝ ուզում ես նրանից ինչ-որ բան սովորել:
Ես նրան սիրում եմ այնպիսին , ինչպիսին նա կա։
բ) բոլոր պատասխաններդ մի տեքստում հավաքիր և ընկերոջդ (ընկերուհուդ) մասին գրավոր պատմիր:
Իմ ընկերն Ալբերտն է։ Նա բարձրահասակ է,գեղեցիկ,հագնվում է շատ ճաշակով։ Ալբերտ շատ է սիրում խաղալ համակարգչային խաղեր,չի սիրում ,երբ իրեն ստում են։
Ես նրան սիրում եմ այնպիսին , ինչպիսին նա կա։
գ) Շարադրություն վերնագըի’ր:
Իմ ընկերն
29. Ինչպիսի՞ հարցին պատասխանող, հատկանիշ ցուց տվող բառերից (ածականներից) գոյականներ (ի՞նչ հարցին պատասխանող բառեր) կազմի՛ր:
քաջ -քաջություբն
մեծ-մեծություն
գեղեցիկ-գեղեցկություն
հատուկ-հատկություն
հասարակ հասարկություն
հարմար-հարմարություն
դեղին-դեղնություն
գունատ- գունատություն
հնչեղ- հնչեղություն
Շքեղ -շքեղություն
պերճ-պերճություն
խեղճ- խեղճություն
տկար- տկարություն
30. Բառերի ընդհանուր մասերի (արմատները) գտի՛ր, դրանց ուղիղ ձևերը գրիր և տրված բառերը բացատրիր:
Օրինակ՝ բարեսիրտ, բարեկամ, բարեսեր, բարետես: -Արմատն է՝ բարի:
Բարեսիրտ — բարի սիրտ ունեցող:
Բարեկամ — բարին կամեցող:
Բարեսեր — բարին (բարի բան) սիրող:
Բարետես — բարի (գեղեցիկ) տեսք ունեցող:
ա) կտցաձև- կտցահարել. կտցաչափ:
բ) ուղղագրություն- ճիշտ գրելու ձև ողղագիծ ուղղագիծ ուղղամիտ ուղղություն – ուղիղ մտքով ունեցող:
գ) ուղեկից ուղևոր:
Արմատ ուղիղ
31. Բառակապակցություննե՛ր կազմիր՝ հարցում արտահայտող բառի փոխարեն տրված գոյականները կամ նրանով կազմված բառակապակցությունները գրելով:
Պառկել ո՞րտեղ:
Պառկել ծովափին,մահճակալին,անդունդի եզրին,գետի ափին,անտառի բացատում,անկկողնում,հիվանդանոցում
Գրի՛ր՝ առաջադրանքը ո՞ր վերջավորությունների կամ բառերի օգնությամբ կատարեցիր:
32. Յուրաքանչյուր շարքի չորս րառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շարքի մի բառը չունի:
ա) Երաշտահավեր բ) Մանուկներ գ) Հատիկներ
դեղձանիկներ երեխա կապիկներ
վագրեր պատանիներ ձագուկներ
առյուծներ երիտասարդներ կանայք
սիրամարգ մ արդիկ տանտիկիններ
33. Նախադասությունն ընդարձակի՛ր՝ ավելացնելով ո՞ւր, դեպի ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց, որտեղո՞վ հարցերին պատասխանող բառեր ու բառակապակցություններ:
Օրինակ՝ Օրվա հերոսը գալիս էր: — Օրվա հերոսը մեզ մոտ էր գալիս:
Օրվա հերոսը դեպի տուն էը գալիս: Փողոցով օրվա հերոսն էր գալիս: Դիմացից օրվա հերոսն Էր գալիս:
Մի ոհմակ է երևում: Մի ոհմակ է երևում հեռվում :
Ի՜նչ հանգիստ ես կանգնած: Ինչ հանգիստ ես կանգնած անդունդի եզրին :
Թռչունների մի երամ անցավ:-Երկնքով թռչուների մի երամ անցավ :
Երամը թռավ. հեռացավ:- Երամը թռավ հեռացավ երկնքում
Նախորդ օրը կարգ ու կանոն էր հաստատել պալատում։
Հաջորդ օրը բոլորս գնալու էինք:Հաջորդ օրը բոլորս գնալու էինք քաղաքից դուրս
Այդ փոքրիկին կարելի է տեղավորել:-Այդ փոքրիկին կարելի է տեղավորել մեքենայի մեջ։
34. Տրված բառերի հոմանիշ ձևերը գտի՛ր:
Օրինակ՝ ամենից լավ — ամենալավ, լավագույն
ամենամեծ — ամենից մեծ. Մեծագույն
փոքրագույն — ամենափոքր, ամենից փոքր
Ամենավատ, — վատագույն
գեղեցկագույն. – ամենա գեղեցիկ գեղեցկագույն
բարձրագույն- . ամենաազնիվ. ամենից հզոր, ամենից ահեղ, համեստագույն, ամենահին, ամենից ծանր, ամենալուրջ, ամենից խոշոր:
ամենավատ-ամենից վատ,վատագույն
գեղեցկագույն-ամենից գեղեցիկ-գեղեցիկ
բարձրագույն-ամենից բարձր-բարձր
ամենաազնիվ-ավելի ազնիվ
ամենից հզոր-ամենահզոր-հզորագույն
ամենից ահեղ-ահեղագույն
համեստագույն-ամենից համեստ
ամենահին-հնագույն
ամենից ծանր-ծանրագույն
ամենալուրջ-լրջագույն
ամենից խոշոր-ամենախոշոր
35. Նախադասությունից բառերը հերթով հանի՛ր, մինչև մեկ բառ մնա:
Օրինակ՝Երկար ու դժվարին ճանապարհով էր եկել:
Երկար, դժվարին ճանապարհով էր եկել: (Չորս բառ)
Դժվարին ճանապարհով էր եկել: Կամ՝ երկար ճանապարհով էր եկել (Երեք բառ)
Ճանապարհով էր եկել (երկու բառ)
Եկել էր: (մեկ բառ)
Ցերեկները սովորաբար մի քիչ քնում է: քնում է։
Երեկոյան երկնքում գունդ-գունդ կուտակվեցին ամպերը: Կուտակվեցին
Նա տանն օրերով բարձրաձայն կարդում էր սիրելի բանաստեղծի գործերը: Կարդում էր
Հետո այդ հսկայական արձանը տեղափոխեցին գետափ:Տեղափոխեցին
Արագիլը ճնճղուկի ձագերին պաշտպանում էր օձից: Պաշտպնում է